Cách xử trí khi trẻ thay đổi tâm tính

Bỗng chốc bé trở nên nóng giận, có những hành vi ương bướng, biểu hiện chống đối, khó bảo… Những lúc như vậy, bạn không nên để cho sự nóng giận lấn át, cha mẹ nên tìm nguyên nhân và biện pháp khắc phục.

Sau đây là một vài gợi ý cho bạn để có cách xử trí phù hợp khi bé tức giận:

Vận động nhiều

Chạy nhảy, nô đùa nhiều khiến trẻ bị mất sức và dẫn tới nhiều hành vi xấu: như: quấy khóc và mèo nheo hoặc khi bạn chuẩn bị đồ ăn, bé lập tức gạt đổ thức ăn xuống sàn.

Trước hết, bạn cần chú ý đây chỉ là hành vi mang tính nhất thời, bộc phát. Nếu bạn tức giận quát mắng, bé sẽ càng mệt mỏi, khó chịu hơn. Bạn nên nhanh chóng yêu cầu con nhận lỗi, đồng thời động viên để bé nghỉ ngơi, thư giãn, cân bằng tâm lý.

Cách xử trí khi trẻ thay đổi tâm tính

Ngủ không ngon giấc

Tối qua, bé có một giấc ngủ chập chờn hoặc tè dầm mà không biết. Sáng ra, bạn đánh thức con dậy, trẻ phản ứng bằng cách khóc lóc, giận dỗi, ngái ngủ, nhất quyết không ra khỏi giường.

Bạn có thể để con ngủ thêm hoặc đánh thức bé, hướng con hoạt động nhẹ nhàng một chút và ngủ bù vào buổi trưa. Nguyên nhân khiến trẻ khó ngủ có thể là bé ngủ trưa quá nhiều, vận động quá sức trước giờ đi ngủ…

Đói, khát

Đói là nguyên nhân hàng đầu khiến bé thay đổi tâm tính. Nhiều bé không chịu tiết lộ “con đói” mà chỉ khóc lóc, hờn dỗi và để bạn tự hiểu.

Nếu sắp đến giờ cơm, bạn chỉ nên cho bé ăn một chút lót dạ, chống đói, động viên trẻ cố gắng ngồi chờ trong khi bạn chuẩn bị bữa.

Bạn cũng nên chú ý đảm bảo cung cấp đầy đủ lượng nước hàng ngày cho bé. Một số nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, tình trạng thiếu nước trong cơ thể cũng gây nên hiện tượng rối loạn tâm lý.

Ghen tỵ với anh chị em

Khi phát hiện ra bạn quan tâm đến anh (chị) nhiều hơn mình, bé cũng trở nên khó chịu, cáu bẳn. Thậm chí, một số còn cố tình gây ra nhiều hành vi xấu để lôi kéo sự chú ý từ phía cha mẹ, như ném quần áo, đập đồ chơi, thu mình vào một góc nhà.

Những lúc ấy, bạn hãy dành thời gian trò chuyện với con, rằng bạn không thiên vị bé nào cả. Chờ bé bình tĩnh hơn, bạn nên tiếp tục trao đổi để trẻ không tỏ ra ghen ghét hay đố kỵ với anh chị mình.

Nếu làm bé phật ý, bạn có thể giải thích lý do vì sao lại hành động như vậy. Chẳng hạn, bạn mới mua váy cho chị nhưng lại không mua cho bé là vì: “Hôm nay là sinh nhật chị mà, con quên rồi sao. Mẹ phải mua quà tặng chị chứ”.

Thấy cha mẹ cãi nhau

Chứng kiến cha mẹ cãi nhau hoặc vừa bị ông bà mắng cũng khiến tâm lý bé bị xáo trộn.

Phần lớn trẻ chưa đủ kỹ năng để bộc lộ cảm xúc ra bên ngoài nhưng bé cũng cảm nhận được nối buồn bực, sợ hãi khi thấy cha mẹ to tiếng. Vì thế, bạn nên chủ động quan tâm đến bé trước.

Bạn nên nói rõ cho con biết “Bố mẹ chỉ đang tranh luận chứ không phải ghét nhau” hay “Bà nội mắng yêu là muốn con tiến bộ hơn thôi mà. Con đừng mắc lỗi khiến bà nội buồn như thế nữa nhé”. Sau đó, bạn cho con xem phim hoạt hình hay chơi đùa nhằm giúp trẻ thoát khỏi cảm giác buồn bã.

Xem thêm

Loại bỏ thói quen lười suy nghĩ ở trẻ con

Hiện nay, đa số trẻ em, nhất là trẻ ở thành thị, đều được chăm sóc quá “kĩ lưỡng”. Đôi tay của trẻ dường như chỉ dùng vào việc làm bài tập, vui chơi… còn những việc khác đều do ông bà, bố mẹ làm giúp. Chúng sẽ trở nên lười vận động và dẫn đến trẻ lười suy nghĩ, ít động não. Điều đó thực sự là không tốt cho trẻ, cha mẹ cần phải làm gì để loại bỏ thói quen này ở trẻ?

Khơi dậy tính lanh lợi vốn có ở trẻ

Căn cứ vào độ tuổi cũng như tính cách của trẻ, các bậc phụ huynh nên cùng trẻ tham gia một số hoạt động nhỏ mang tính chất động não, buộc trẻ phải suy nghĩ. Bố mẹ có thể cùng chơi với trẻ trò chơi với những con số, giải câu đố, thi kể chuyện…

Cách làm này không những kích thích sự động não, tư duy ở trẻ mà còn thể hiện sự quan tâm của bố mẹ. Trẻ sẽ thấy hạnh phúc hơn, tích cực hơn nếu cùng bố mẹ tham gia những trò chơi đơn giản nhưng bổ ích ấy.

Tập cho trẻ thói quen xem sách báo thiếu nhi

Những cuốn sách báo hay truyện tranh tuổi thơ với những hình vẽ sinh động, hấp dẫn hoặc cho trẻ xem những tiết mục văn nghệ, hoạt hình thiếu nhi mang tính giáo dục cao… Trẻ thích thú sẽ nhập cuộc rất nhanh chóng. Trẻ có thể hát, nhảy theo điệu nhạc hay tha hồ tưởng tượng sau khi xem truyện tranh.

Đây là cách giải trí bổ ích cho trẻ sau những giờ học tập căng thẳng ở trường. Hơn thế nữa, nó còn khơi dậy khả năng tư duy ở trẻ theo chiều hướng tích cực.

Mở rộng không gian sống cho trẻ

Đưa trẻ đến với thiên nhiên trong lành như vườn thú, vườn bách thảo, khu vực sinh thái, về trang trại, về nông thôn … Cho trẻ thăm thú, quan sát rồi đặt ra những câu hỏi liên quan để trẻ trả lời kèm theo giải thích mọi thắc mắc của trẻ. Trẻ sẽ chủ động suy nghĩ, tư duy, bằng chứng là trẻ luôn đặt ra những câu hỏi ngộ nghĩnh cho những thắc mắc của mình.

Khuyến khích, động viên trẻ

Trong quá trình học tập, có thể trẻ phải tập trung suy nghĩ, tư duy căng thẳng mới giải được bài toán hay làm được những thí nghiệm đơn giản. Lúc ấy hãy động viên, khen trẻ để kích thích trẻ vui và hứng thú tiếp tục tư duy, sáng tạo.

Cha mẹ cũng nên động viên kịp thời khi thấy trẻ tiến bộ. Nếu quá khắt khe trong những lời nhận xét hay phê bình sẽ làm hạn chế khả năng tư duy sáng tạo của con.

Bồi dưỡng hứng thú suy nghĩ ở trẻ

Cha mẹ trước hết phải là tấm gương cho trẻ về mọi mặt, đặc biệt là lối suy nghĩ, tính cách, thái độ. Chính các bậc phụ huynh cũng nên học cách kiềm chế tình cảm của bản thân, có cái nhìn khách quan để khen thưởng và phê bình trẻ đúng lúc. Đồng thời, thường xuyên đặt ra những câu hỏi kích thích trẻ học hỏi, suy nghĩ.

Giúp trẻ duy trì thói quen động não

Cha mẹ không nên có yêu cầu quá cao, vượt khả năng suy nghĩ, lối tư duy trẻ thơ. Phải căn cứ vào hiện trạng vốn có của trẻ để bắt đầu hướng dẫn trẻ suy nghĩ, từ những việc đơn giản nhất, dễ dàng nhất, rồi dần tăng độ khó để trẻ phải nỗ lực giải quyết những khó khăn gặp phải.

Những câu hỏi có mức độ khó tăng dần phù hợp với tính cách cũng như khả năng vốn có ở trẻ, giúp trẻ phát triển năng lực tư duy và học được khả năng làm chủ mọi vấn đề.

Xem thêm

Giúp con tự tin trong giao tiếp hàng ngày

Giúp con tự tin trong giao tiếp hàng ngày. Đối với mỗi con người, giao tiếp là yếu tố quan trọng góp phần quyết định thành công của họ trong cuộc sống. Thực tế cho thấy những đứa trẻ hiếu động, cá tính sẽ thường tự tin và bản lĩnh hơn trong giao tiếp với mọi người.

Thực tế cho thấy những trẻ nhút nhát khi giao tiếp thường kém thành công hơn so với những trẻ tự tin giao tiếp. Trẻ rụt rè hay tự tin là kết quả của quá trình rèn luyện lâu dài từ phía gia đình. Vậy, dạy trẻ tự tin bằng cách nào?

Con ngoan quá hóa rụt rè

Không cha mẹ nào muốn con nhút nhát khi giao tiếp, thế nhưng nhiều cha mẹ thừa nhận chính việc đào tạo bé ngoan ngoãn và nghe lời quá mức sẽ khiến trẻ thiếu tự tin, lệ thuộc.

Thoạt nghe qua điều này có vẻ phi lý, nhưng thực sự quan sát sẽ thấy những trẻ hiếu động và có cá tính thường tự tin hơn, bản lĩnh hơn trong giao tiếp so với những trẻ thường chỉ biết ngoan ngoãn, vâng lời.

Không cha mẹ nào muốn trẻ nhút nhát khi giao tiếp.

Trong cuộc họp mừng Xuân đầu năm với bạn bè, anh X. Long, chuyên viên một trường Đại học cùng vợ mang theo cô con gái 7 tuổi đến tham dự. Bé ngoan và lễ phép. Ai hỏi gì bé nói đấy, bảo ra chơi cùng các bạn khác đang chạy nhảy bé lắc đầu, phải đợi đến khi ba mẹ dắt lại và chơi cùng bé mới chịu chơi.

Anh thừa nhận: “Bé giao tiếp rụt rè và lệ thuộc bố mẹ nhiều lắm! Trước đây, dạy con lẽ ra mình nên cân nhắc đôi khi cho con “phản biện ý kiến”, giúp con bộc lộ cá tính hơn là chỉ biết bắt con vâng dạ, nghe lời”.

“Giờ bố mẹ nói gì con nghe đấy nhưng lại thấy lo, thấy con thiếu cá tính và sự tự tin, lo sau này lớn lên con sẽ thiệt thòi. Hai vợ chồng cũng đang cố gắng để điều chỉnh cách dạy bé, giúp bé tự tin hơn, biết ứng biến bản lĩnh hơn”.

Nhiều cha mẹ cũng như anh Long, trong giai đoạn con còn nhỏ, không chú ý nhiều đến việc bé thể hiện cá tính của mình và uốn nắn, hướng dẫn bé trong giao tiếp hơn là chỉ biết bắt bé phải nhất nhất nghe lời.

Điều này khiến bé hình thành tính cách ngoan ngoãn nhưng cũng khá thụ động, ngại giao tiếp.

Chị Kim Anh, mẹ của bé Minh Hoàng (học sinh lớp 5) cũng cho biết bé nhà chị học giỏi nhưng lại rất ít nói, rụt rè trong giao tiếp: “Suốt từ khi bé còn nhỏ đến giờ, trong lớp học rất ngại đưa tay phát biểu. Đi họp phụ huynh cho con, cô giáo cũng góp ý là bé ngoan, học tốt nhưng rụt rè quá!”.

Dạy trẻ những bài học từ thủa nhỏ ấu thơ đầu đời không phải chỉ cần bài học ngoan ngoãn, biết nghe lời là đủ mà còn cần giúp trẻ phân định đúng – sai, biết bảo vệ ý kiến của mình và biết thừa nhận điểm sai.

Giao tiếp tự tin là giao tiếp khi trẻ biết chủ động, biết nghi ngờ, và biết học những điều đúng đắn.

Giúp trẻ tự tin bằng cách nào?

1. Nói chuyện với con từ khi trẻ được sinh ra

Với nhiều người, việc giao tiếp với con được thực hiện từ khi trẻ còn nằm trong bụng mẹ. Nói chuyện với con giúp trẻ làm quen dần với việc giao tiếp.

Đừng giới hạn bản thân, gạt phăng những ý kiến của trẻ. Nói với trẻ như nói chuyện với một người trưởng thành, trẻ sẽ học được nhiều điều. Với những người trưởng thành khác, trẻ cũng sẽ có cách nói chuyện tự tin hơn.

2. Dạy trẻ tôn trọng người khác và cư xử tốt

Đừng đòi hỏi quá cao ở trẻ mà hãy bắt đầu đơn giản từ những hành động nhỏ. Khi ứng xử với người lớn, trẻ bắt tay và giới thiệu thế nào cho tự tin. Không nên ăn tối với bàn tay bẩn. Giải thích cho trẻ vì sao lại làm như vậy.

Tôn trọng người khác cũng là cách để trẻ biết mình sẽ được đối xử như thế nào, tăng thêm phần tự tin.

3. Hãy chắc chắn trẻ hiểu đôi khi mình cũng cần được tôn trọng

Nhiều người, đặc biệt với người lớn, không phải lúc nào cũng tôn trọng trẻ con do suy nghĩ trẻ còn nhỏ và thường ít suy nghĩ về những vấn đề đó. Con của bạn cần được biết rằng trẻ đáng được tôn trọng.

Trẻ có quyền yêu cầu người khác tôn trọng trẻ và không tha thứ cho người khác nếu họ không làm điều ấy. Việc ý thức được giá trị bản thân khiến trẻ tự tin hơn.

4. Dạy trẻ đặt câu hỏi cho bất kỳ ai nếu trẻ thấy cần thiết

Nói với trẻ rằng không phải chỉ vì người khác là bác sĩ hay giáo viên thì họ đều luôn luôn đúng và biết hết. Trẻ phải biết nghi ngờ và đặt câu hỏi.

Nếu trẻ biết câu trả lời đúng, trẻ không nên ngồi yên và hài lòng với câu trả lời sai. Kể cả trong nói chuyện với người lớn, có gì thắc mắc trẻ có quyền hỏi và bày tỏ ý kiến cá nhân của mình. Những việc làm như thế khiến trẻ tự tin tiến đến việc làm chủ cuộc sống của mình hơn.

5. Nhận xét, động viên, khen thưởng nhưng không quên chỉ ra điểm sai của trẻ

Sự động viên của cha mẹ là điều quan trọng nhất trên thế giới đối với con trẻ vì trẻ biết mình có làm đúng hay không. Nếu trẻ sai, cha mẹ cũng nên chỉ ra điểm sai ấy, không nên bỏ qua. Trẻ học được nhiều từ những sai lầm.

6. Dạy trẻ cười và biết cách pha trò trong từng tình huống

Một bài học tưởng không cần thiết nhưng lại rất hữu ích cho trẻ trong việc khiến người đối diện thiện cảm và vui vẻ.

Không phải cười với tác dụng như liều thuốc cho tâm hồn chính trẻ mà việc hướng dẫn trẻ cười thoải mái, là chính mình còn giúp trẻ tự tin hơn trong từng tình huống. Nếu cha mẹ là người hài hước, trẻ sẽ học được điều này từ chính cha mẹ.

7. Tham gia vào những nỗ lực của trẻ

Nếu trẻ đúng, hãy động viên trẻ bằng cách đứng về phía trẻ. Những việc làm đứng về phía trẻ nếu trẻ đúng sẽ khiến trẻ tự tin hơn, kỹ năng giao tiếp thêm nhuần nhuyễn và biết cách thảo luận vấn đề hơn.

Xem thêm

8 cách giúp trẻ phát triển kỹ năng đọc

8 cách giúp trẻ phát triển kỹ năng đọc. Dù con bạn mới biết đọc hay đã biết đọc, nên áp dụng thêm những cách đã được thực nghiệm sau đây để giúp trẻ tập đọc ở nhà. Sau đây là một số phương pháp để khuyến khích các em mới tập đọc và tạo sự say mê đọc sách.

1. Chỉ cho trẻ những chữ cái và từ then chốt:

Lần đầu tiên con bạn tập đọc, hãy chỉ tay vào một từ đặc biệt nào đó, giải thích và nhấn mạnh nghĩa của từ, nhớ đừng chỉ vào hình. “Chúng ta tìm từ con gấu ở trang này. Con có nhìn thấy chữ g trong từ gấu không?”. Trẻ em thường nhớ những chữ cái trong tên của mình trước nên bạn hãy tìm những từ có những chữ cái đó.

2. Đọc theo mẫu:

Khi con bạn đã đọc được một số từ, hãy cho đọc lại những từ đó trong những truyện đơn giản. Hãy đọc chữ đầu tiên và yêu cầu trẻ đọc tiếp cho đến hết câu.

3. Cùng trẻ đọc truyện:

Đọc một câu truyện quen thuộc rồi cho trẻ đọc lớn tiếng một mình. Giọng đọc của bạn sẽ giúp trẻ hiểu được và vượt qua những chi tiết đòi hỏi sự tinh tế. Vì muốn ghi nhớ và đọc to chuyện đòi hỏi một sự tập trung cao độ, nên hãy thay phiên mỗi người đọc 1 trang, trẻ có thời gian để nghỉ ngơi và nghe bạn đọc.

4. Đừng vội vàng:

Khi trẻ chuẩn bị đọc chuyện cho bạn nghe, để ý xem quyển sách đó có quá khó với trẻ hay không. Nếu nhận thấy cứ 10 từ thì trẻ lại mắc kẹt một từ thì hãy chọn một cuốn sách khác dễ hơn. Đừng từ chối nếu trẻ muốn đọc đi đọc lại câu truyện mặc dù chưa hiểu rõ vì đọc lại một quyển sách giúp trẻ tự tin hơn và trẻ có thể khoe khoang về điều đó.

5. Diễn tập trước:

Trẻ em thường không thích đọc những quyển sách mới vì chúng không muốn bị vấp trước mặt cha mẹ. Trẻ em muốn coi trước, cũng như diễn viên sẽ gặp khó khăn khi diễn xuất mà không đọc trước kịch bản. Vì thế, nên cho trẻ xem hình minh họa rồi hỏi trẻ xem cuốn sách đó có ý nói về cái gì. Nếu gặp loại sách khó đọc, nên cho trẻ đọc trước những từ khó.

6. Giúp đỡ khi gặp từ khó:

Nếu con bạn bị vấp từ nào, đừng ép đọc nữa. Trước hết, nói trẻ bỏ qua từ đó, đọc tiếp phần còn lại của câu rồi hãy quay lại. Đố trẻ đoán nghĩa của từ đó. Bắt trẻ nhìn vào những chữ cái ở đầu và cuối của từ để hình dung ra từ đó. Nếu trẻ vội nản, khuyến khích trẻ rằng từ đó không khó và cũng dễ ghi nhớ.

7. Tránh xao lãng:

Mặc dù cùng đọc với con bạn nửa tiếng mỗi ngày là cần thiết, nhưng đừng nên đọc liên tục quá 10 phút. Nếu bạn tập trung vào việc dạy trẻ, chúng sẽ nhận thức được tầm quan trọng của việc tập đọc.

8. Trò chuyện:

Những cuộc nghiên cứu cho thấy, trò chuyện với trẻ em bằng cách kể chuyện sẽ làm giàu vốn từ vựng và sự hiểu biết của trẻ. Khi đi dạo hoặc khi đọc sách xong, trẻ thích thảo luận về những gì nó vừa đọc. Lúc đó, bạn nên hỏi: “Theo con thì sau đó chuyện gì sẽ xảy ra?”. Hoặc khích lệ trẻ nêu ra cảm nghĩ của mình về câu chuyện. Điều này sẽ giúp các em hiểu rõ cốt truyện.

Xem thêm

Cách nuôi dưỡng tính cách vui vẻ ở trẻ con

Cách nuôi dưỡng tính cách vui vẻ ở trẻ con. Nếu cha mẹ cho trẻ quá nhiều thứ thì có thể hình thành một ý niệm sai lầm ở trẻ rằng “đạt được là cội nguồn của hạnh phúc”. Điều cần thiết là phải dạy trẻ hiểu được niềm vui của con người không chỉ có được từ những tài sản vật chất.

Để làm được điều này, bạn có thể tham khảo một số điều dưới đây:

1. Dạy trẻ kết bạn

Trong quá trình nuôi dưỡng tính cách cởi mở của trẻ, tình bạn đóng một vai trò quan trọng. Vì thế, bạn cần khích lệ, cổ vũ trẻ chơi đùa với các bạn cùng lứa khác, để trẻ học được cách sống chan hòa với những người xung quanh.

2. Cho trẻ cơ hội và quyền nêu lên ý kiến

Nuôi dưỡng tính cách vui vẻ của trẻ có quan hệ mật thiết với sự chỉ đạo và khống chế hành vi của trẻ. Do đó bạn cần tạo cho trẻ cơ hội, dạy cho trẻ biết làm thế nào để nêu lên ý kiến cũng như quyết định của bản thân ngay từ nhỏ.

3. Dạy trẻ điều chỉnh trạng thái tâm lý

Bạn nên chỉ cho trẻ biết có những người luôn sống vui vẻ và hạnh phúc, bí quyết của họ là luôn có trạng thái tâm lý tốt để thích ứng, giúp họ dễ dàng vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống. Khi trẻ bị trách móc hay la mắng, cần dạy trẻ biết rằng phía trước luôn là những điều tốt đẹp hơn, để trẻ có cái nhìn lạc quan.

4. Hạn chế sự ham thích vật chất của trẻ

Nếu bạn cho trẻ quá nhiều thứ, có thể hình thành cảm giác sai lầm của trẻ rằng “đạt được là cội nguồn của hạnh phúc”. Do đó bạn nên dạy trẻ sự vui vẻ của con người không chỉ có được từ tài sản vật chất.

5. Nuôi dưỡng những sở thích của trẻ

Bạn nên chú ý tới những sở thích của trẻ, cho trẻ nhiều sự lựa chọn khác nhau, và hướng dẫn trẻ khi cần thiết. Những sở thích của trẻ càng phong phú, trẻ sẽ tự nhiên hình thành tính cách vui vẻ một cách dễ dàng.

6. Giữ gìn không khí gia đình hòa thuận

Gia đình hòa thuận cũng là một nhân tố chủ yếu để nuôi dưỡng sự vui vẻ của trẻ. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng những trẻ được nuôi nấng trong một gia đình hạnh phúc có tỷ lệ cuộc sống hạnh phúc sau này nhiều hơn những trẻ lớn lên trong những gia đình không hòa thuận.

Xem thêm

Bé hay ngắt lời, tranh lời người khác

Bé hay ngắt lời, tranh lời người khác. Nhiều bậc phụ huynh đôi khi cảm thấy xấu hổ, khó xử vì bé nhà mình hay tranh lời, ngắt lời mình hay người khác. Tuy vậy, hành vi này của trẻ không phải là sự thể hiện thái độ vô lễ, nó đơn giản chỉ là sự phản ánh giai đoạn muốn khẳng định ”cái tôi” của trẻ trong quá trình phát triển. Nhưng nếu không được uốn nắn kịp thời thì cũng sẽ dẫn đến những mặt hạn chế trong giao tiếp của trẻ sau này.

Có thể bạn sẽ thấy rất bực mình nếu bé hay ngắt lời mình và không chịu nghe lời mình nói. Thậm chí bạn có thể sẽ cảm thấy vô cùng xấu hổ khi bé cướp lời những người lớn đến chơi nhà. Làm thế nào để sửa được tật xấu này của bé?

Nguyên nhân bé hay tranh lời

Bộc lộ sự hiểu biết

Bước qua giai đoạn học nói (5-7 tuổi), bé đã am hiểu khá nhiều chuyện xung quanh cuộc sống. Vốn từ vựng và cách diễn đạt ngôn ngữ của bé cũng thành thạo hơn. Vì vậy, thói quen “cướp lời” là khi bé muốn chứng tỏ bản thân mình.

Bày tỏ điều không hài lòng.

Lúc còn nhỏ, bé thường có thái độ khóc lóc giận dỗi khi bạn yêu cầu bé làm những điều không thích. Khi bé trưởng thành hơn, thói quen khóc hay ăn vạ cũng bớt dần. Thay vào đó, bé muốn dùng sức mạnh của lời nói như hét to lên, chen ngang với bạn để bày tỏ sự phản đối.

Khi bạn nhắc nhở hoặc trách mắng bé, bé càng tỏ rõ thái độ bằng cách chen ngang vì không muốn nghe nữa.

Thể hiện sự đòi hỏi.

Khi tinh thần của bé tập trung vào việc đòi bạn món đồ chơi mới hoặc xin được ăn bánh trong tủ lạnh, bé sẽ không để ý đến câu chuyện bạn đang nói dở. Bé sẽ yêu cầu bạn đáp ứng đòi hỏi trước mà quên đi quy tắc lịch sự trong giao tiếp.

Làm gì để khắc phục tật xấu này cho bé?

Làm gương cho bé

Các bé ở lứa tuổi này thích noi gương người lớn. Nếu vợ chồng bạn thường xuyên ngắt lời nhau, thì bé cũng sẽ bắt chước. Bạn không được cắt ngang lời bé khi bé đang nói chuyện với bạn. Nếu bạn quên mất điều này và ngắt lời bé (hoặc ngắt lời bất kỳ ai khác), bạn hãy dừng ngay lại và nói: “Ồ, mẹ xin lỗi vì đã ngắt lời con. Con nói tiếp đi.” Con bạn không chỉ bắt chước cách cư xử đẹp của bạn mà bé còn biết cách thừa nhận sai lầm. Bạn cũng sẽ cảm thấy mọi việc trở nên tốt đẹp hơn nếu như bé thường xuyên nghe thấy bạn “cảm ơn” và “xin lỗi”…

Giữ bình tĩnh

Bạn không nên vội vã quát mắng hoặc cố lớn tiếng để át giọng của bé. Có thể ngừng một chút để lắng nghe xem bé muốn diễn đạt điều gì. Đợi cho bé nói hết câu, bạn nên nghiêm túc nói với trẻ “Con xem, mẹ chưa nói xong con đã chen ngang rồi. Như thế là không ngoan và không lịch sự con ạ!”.

Kiên trì rèn luyện trẻ

Các bé đã hiểu cách chờ đến lượt. Bạn hãy sử dụng kỹ năng này để dạy bé chờ người khác nói xong rồi mới đến lượt bé. Trò chơi đơn giản: Bạn hãy hỏi bé về một vấn đề mà bé thích như “Tại sao con thích búp bê Baby?” Bạn hãy nghe thật kỹ câu trả lời của bé. Khi bạn cảm thấy bé đã nói xong bạn hãy hỏi “Con nói xong chưa? Rồi, bây giờ đến lượt con hỏi mẹ.” Nếu bé cắt ngang lời bạn, bạn hãy đặt 1 ngón tay lên miệng bé và tiếp tục nói nốt ý của bạn. Sau khi nói xong “Bây giờ đến lượt con”, và lại để bé tiếp tục nói. Nếu bé cảm thấy bế tắc với câu bạn hỏi thì bạn có thể hỏi câu khác. Có thể ngay từ vài lần chơi đầu tiên, bé vẫn ngắt ngang lời bạn, nhưng bạn nên kiên trì. Dần dần bé sẽ hình thành thói quen nghe người khác nói xong mình mới nói tiếp chứ không tranh lời nữa.

Ngắt từng ý rõ ràng

Sự tập trung với các bé còn chưa hoàn thiện, vì vậy, bé rất “sốt ruột” nếu phải chăm chú lắng nghe bạn trong một khoảng thời gian dài. Tốt nhất, bạn nên chia nhỏ các ý và trao đổi với bé. Hết một ý, bạn tạm thời dừng lại, hỏi chuyện bé trước khi chuyển sang ý tiếp theo.

Hoặc gợi ý: nếu bé muốn chia sẻ điều gì khi cả nhà đang quây quần trò chuyện, bé có thể giơ tay xin ý kiến (giống như việc bé xin phát biểu ở lớp nếu bé đã bước vào độ tuổi đi học).

Nói chung ở độ tuổi này, bé thường thích nói theo ý mình một cách tự nhiên và bột phát. Bạn nên cảm thông và kiên trì nhắc nhở để bé hiểu việc tranh lời người khác khi nói là không lịch sử, giúp bé dần dần sửa đổi thói quen xấu này.

Xem thêm

Bạn đang khuyến khích hay nuông chiều con

Bạn đang khuyến khích hay nuông chiều con. Một số cha mẹ thường có thói quen thưởng cho bé (kẹo bánh, đồ chơi, tiền bạc, những trò giải trí) một cách rất “hào phóng” mà không biết rằng hành vi này đã vượt ngưỡng cho phép – rất dễ làm hư bé.

Nuông chiều hay khuyến khích?

- Nếu bạn có thói quen cho bé kẹo bánh, đồ chơi kèm theo lời ngọt ngào để mong bé chấm dứt một hành vi xấu như “Con đi rửa tay rồi mẹ mua bánh cho con ăn” thì đó là nuông chiều.

- Nếu bạn tặng thưởng cho bé sau khi bé hoàn thành công việc cụ thể và khuyến khích bé cố gắng thực hiện nhiều hành vi tốt nữa thì đó là khen thưởng đúng cách.

Cha mẹ cần nhận thức được giới hạn của việc khuyến khích

Ví dụ cụ thể như sau:

- Nuông chiều: Bạn vội vã đi mua kem để “nịnh” bé nhanh chóng rời khỏi công viên, về nhà.

- Khen thưởng: Bạn đưa bé đi chơi công viên và mua kem cho bé sau khi bé được phiếu bé ngoan ở lớp mẫu giáo. Bạn cũng không quên động viên bé: “Nếu con tiếp tục ngoan, mẹ hứa sẽ đưa con đi chơi công viên nhiều lần nữa”.

Khen thưởng nhấn mạnh đến kết quả tốt của hành vi và động viên bé có nhiều việc làm tốt hơn trong tương lai. Trong khi dùng hiện vật để nuông chiều bé chỉ có tác dụng chấm dứt hành vi xấu của bé trong một khoảng thời gian ngắn.

Trường hợp ở trên: Bé được nuông chiều sẽ không tự giác rời công viên, ra về nếu không được bạn mua kem. Những lần sau đó, bé sẽ hình thành suy nghĩ “phải được cha mẹ đáp ứng điều gì đó trước rồi bé mới thực hiện theo yêu cầu của cha mẹ sau”. Đó là mầm mống cho thói quen đòi hỏi ở những bé lớn hơn sau này; chẳng hạn, bé sẽ lớn tiếng “Con sẽ quét nhà khi mẹ hứa mua xe đạp mới cho con…”. Khi ấy, tinh thần lao động của bé trong gia đình được gắn với một lợi ích cụ thể. Nếu việc gì bé không được lợi thì bé sẽ không vui vẻ thực hiện.

Để phần thưởng không làm hư bé

- Thói quen dỗ bé bớt quấy khóc bằng kẹo bánh hoặc dùng “hiện vật” để trao đổi khi bé hoàn thành một công việc nhà cũng có tác hại với bé. Trường hợp này, tật ăn vạ của bé càng được dịp phát triển, kéo theo đó là hàng loạt thói hư khác như ỷ lại, thụ động, ích kỷ và thích đòi hỏi ở bé. Do đó, bạn không nên “lười biếng” dùng kẹo bánh, đồ chơi để dỗ dành khi bé quấy khóc hoặc khi bạn muốn bé chấm dứt hành vi xấu. Bạn nên nhớ rằng, hành động này chỉ có tác dụng làm bé ngoan tạm thời.

- Bạn nên xác định rõ ràng mục đích của phần thưởng là để động viên hành vi tốt của bé. Do đó, phần thưởng chỉ nên trao sau khi bé đã hoàn thành tốt một việc nào đó thực sự có ý nghĩa.

- Bạn nên tuyệt đối tránh yêu cầu bé đi kèm với hiện vật, chẳng hạn: “Con xếp đồ chơi, mẹ sẽ cho tiền con mua kẹo”. Việc làm này chỉ khiến bé “hăng hái” làm việc với mục đích được ăn kẹo mà không xây dựng tinh thần yêu lao động ở bé.

- Bạn không nên khoan nhượng với những đòi hỏi của bé: Nếu bé vòi vĩnh “Con vừa lau bàn sạch, mẹ mua đồ chơi cho con nhé”, bạn nên nhấn mạnh với bé rằng, việc lau nhà của bé là cần thiết và bạn rất vui vì bé đã giúp cha mẹ, còn việc mua đồ chơi mới, bạn sẽ cân nhắc sau.

Xem thêm

5 phép ứng xử cha mẹ nhất thiết phải dạy con

5 cách ứng xử dưới đây bạn nên dạy con ngay từ khi còn nhỏ và bạn sẽ giúp con trở thành một con người luôn biến ứng xử đúng mực.

1. Chào tất cả mọi người con gặp

Không có gì khiến bạn hạnh phúc và tự hào hơn khi nhận được những lời khen ngợi cùng ánh mắt ngưỡng mộ từ những người hàng xóm hoặc những người mới quen biết vì bạn đã là một bà mẹ nuôi dạy con tốt, biết lễ phép, ngoan ngoãn chào hỏi mọi người… Do đó để con mãi là niềm tự hào của các bậc cha mẹ, ngay từ khi con còn thơ ấu, cha mẹ hãy làm thế nào để con luôn mạnh dạn chào đón tất cả mọi người không chỉ là khi khách đến nhà mà thậm chí là ngay cả khi con gặp một ai đó ở cửa hàng tạp hóa. Hãy dạy con mỉm cười thân thiện với tất cả những người con gặp. Chắc chắn điều đó sẽ không chỉ khiến bạn hạnh phúc mà còn làm cho những người xung quanh cũng cảm thấy thật dễ chịu khi gặp một đứa bé ngoan.

2. Trả lời điện thoại một cách lịch sự

Để dạy con làm được điều này, có thể các bậc cha mẹ sẽ phải mất một khoảng thời gian dài tùy thuộc vào khả năng, sở thích cũng như phương pháp mà bố mẹ áp dụng dạy dỗ đối với con. Hãy dạy cho con kỹ năng và thành lập thói quen khi con trả lời điện thoại. Tuyệt đối đừng để trẻ nói trống không và lối hỏi đáp “nhát gừng”. Bố mẹ có thể dạy con một vài câu nói cơ bản như: “Xin lỗi! Cháu có thể biết ai ở đầu dây bên kia không ạ?” hoặc: “Cháu rất tiếc! Hiện tại mẹ cháu không có ở nhà. Cô có muốn để lại lời nhắn nào đó cho mẹ cháu không ạ?”…

3. Không chơi trò đánh trống trên bát đĩa

Đây không chỉ là thói quen xấu mà đó còn là một trong những hành vi khiếm nhã bên bàn ăn, nhất là khi gia đình bạn có khách. Do đó thay vì để con tự tiện cầm đũa, thìa gõ vào bát đĩa, cha mẹ hãy tạo cho con tư thế ngồi ăn nghiêm chỉnh, lịch sự, không gào thét khi chưa có món ăn… Những điều cơ bản đó sẽ giúp con hình thành thói quen và phong thái định đạc, ứng xử điềm tĩnh trong suốt cuộc sống của trẻ về sau này.

4. Dạy con nói “Làm ơn”

Nhiều bậc phụ huynh thường nghĩ rằng việc con còn quá nhỏ nên không cần phải quá nghiêm khắc với con, chờ đến khi con lớn hơn thì có thể dạy con cũng được. Đó là một trong những quan điểm nuôi dạy con sai lầm. Bởi vì bao giờ việc nuôi dạy con từ khi còn nhỏ cũng dễ dàng và hữu ích hơn rất nhiều, trẻ sẽ tiếp thu và hình thành thói quen theo sự uốn nắn của trẻ khi tâm sinh lý còn đơn giản. Do đó hãy dạy con ứng xử với mọi người một cách lịch sự. Khi con làm gián đoạn cuộc trò chuyện của một ai đó hoặc làm phiền, cần sự giúp đỡ của người khác hãy dạy con nói “Làm ơn – Xin lỗi”.

5. Không đánh nhau với những đứa trẻ khác

Đây có thể là một nhiệm vụ không dễ dàng gì cho các bậc cha mẹ bởi không phải lúc nào bạn cũng có thể ở bên cạnh, quản lý và giúp con kiểm soát cơn giận dữ. Nhưng việc giáo dục con là điều cần thiết và hãy dạy con bất cứ lúc nào cho đến khi con nhận thức rõ ràng được điều đó. Hãy nói với con rằng việc đánh bạn sẽ biến con thành người thua cuộc, đấy là hành vi xấu. Đó sẽ là cách thức bố mẹ tiến tới định hình tính cách cũng như giúp trẻ có thể tự kiềm chế được mình trong tương lai.

Xem thêm